Jakie filtry znajdują się w wózku widłowym i kiedy należy je wymieniać?

Filtry w wózku widłowym zatrzymują pył, opiłki metalu, wodę oraz inne zanieczyszczenia, zanim przedostaną się one do silnika, układu paliwowego, przekładni lub hydrauliki. Ich regularna wymiana jest jednym z najprostszych sposobów na ograniczenie zużycia podzespołów i uniknięcie kosztownych przestojów.

Rodzaj oraz liczba filtrów zależą od konstrukcji wózka. Inne elementy znajdziemy w maszynie z silnikiem Diesla, inne w wózku z instalacją LPG, a jeszcze inne w modelu elektrycznym. Wyjaśniamy, jakie filtry mogą występować w wózku widłowym, za co odpowiadają i po czym poznać, że wymagają wymiany.

Dlaczego filtry w wózku widłowym są tak ważne?

Wózki często pracują w miejscach, w których występują kurz, pył, włókna, wilgoć lub drobiny materiałów produkcyjnych. Zanieczyszczenia mogą również powstawać wewnątrz poszczególnych układów wskutek naturalnego zużywania się części.

Zadaniem filtrów jest ochrona między innymi:

• silnika,
• pompy wtryskowej i wtryskiwaczy,
• pompy hydraulicznej,
• zaworów oraz siłowników,
• skrzyni biegów,
• instalacji LPG,
• kabiny i operatora.

Zapchany albo niewłaściwie dobrany filtr może ograniczać przepływ powietrza, paliwa lub oleju. W rezultacie wózek traci moc, zużywa więcej paliwa, pracuje nierówno albo wykonuje ruchy hydrauliczne wolniej niż zwykle.

Niektóre skutki zaniedbań pojawiają się stopniowo. Operator może przyzwyczaić się do pogarszającej się pracy maszyny, a problem zostanie zauważony dopiero po awarii pompy, wtryskiwaczy lub innego kosztownego podzespołu.

Jakie filtry znajdują się w wózku widłowym?

W zależności od modelu i rodzaju napędu w wózku mogą znajdować się:

• filtr oleju silnikowego,
• filtr paliwa,
• filtr wstępny paliwa lub separator wody,
• filtr powietrza silnika,
• wkład bezpieczeństwa filtra powietrza,
• filtr oleju hydraulicznego,
• filtr odpowietrzający zbiornika hydraulicznego,
• filtr oleju przekładniowego,
• filtr instalacji LPG,
• filtr kabinowy,
• filtr odmy,
• w wybranych konstrukcjach także filtr płynu chłodniczego.

Nie każdy wózek jest wyposażony we wszystkie wymienione elementy. Wózek elektryczny nie ma filtrów oleju silnikowego, paliwa ani powietrza dolotowego, ale może mieć filtry hydrauliczne, przekładniowe i kabinowe.

1. Filtr oleju silnikowego

Filtr oleju silnikowego zatrzymuje sadzę, nagar, opiłki oraz inne drobiny krążące w układzie smarowania. Chroni między innymi panewki, wał korbowy, wałek rozrządu i pozostałe współpracujące powierzchnie silnika.

Zanieczyszczony filtr może ograniczyć przepływ oleju. Jeżeli jego konstrukcja obejmuje zawór obejściowy, po osiągnięciu określonego ciśnienia olej może zacząć przepływać z pominięciem wkładu filtracyjnego. Silnik pozostaje wtedy smarowany, ale olej nie jest odpowiednio oczyszczany.

Kiedy wymieniać filtr oleju?

Filtr należy wymieniać podczas każdej wymiany oleju silnikowego. W wielu wózkach obsługa przypada co około 250–500 motogodzin, jednak właściwy interwał zawsze określa producent silnika lub maszyny.

Filtr warto wymienić wcześniej, jeżeli:

• olej został silnie zanieczyszczony,
• do układu dostało się paliwo albo płyn chłodniczy,
• przeprowadzono naprawę silnika,
• wózek pracuje w wyjątkowo ciężkich warunkach,
• nie jest znana historia serwisowa maszyny.

Nie powinno się montować nowego filtra i pozostawiać starego oleju ani wymieniać oleju bez filtra. Oba elementy powinny być obsługiwane jednocześnie.

2. Filtr paliwa

Filtr paliwa chroni pompę wtryskową, wtryskiwacze i przewody przed rdzą, osadami oraz innymi zanieczyszczeniami znajdującymi się w benzynie lub oleju napędowym. W silnikach Diesla szczególnie ważne jest także oddzielanie wody.

Niektóre wózki są wyposażone w dwa stopnie filtracji: filtr wstępny, często połączony z separatorem wody, oraz dokładny filtr paliwa zamontowany bliżej silnika.

Kiedy wymieniać filtr paliwa?

W wielu maszynach filtr paliwa wymienia się co 250–500 motogodzin albo podczas okresowego przeglądu silnika. Dokładną częstotliwość należy sprawdzić w dokumentacji konkretnego modelu.

Opróżnianie separatora wody może być wymagane znacznie częściej. Warto regularnie kontrolować przezroczysty odstojnik oraz wskazania czujnika obecności wody, jeżeli wózek został w niego wyposażony.

Objawy zużytego lub zatkanego filtra paliwa to między innymi:

• trudności z uruchomieniem silnika,
• spadek mocy pod obciążeniem,
• nierówna praca,
• gaśnięcie silnika,
• problemy z osiąganiem wyższych obrotów,
• zapalenie kontrolki układu paliwowego.

Podobne objawy mogą mieć również inne przyczyny, dlatego przed wymianą kolejnych części warto przeprowadzić diagnostykę.

3. Filtr powietrza silnika

Silnik podczas pracy zasysa duże ilości powietrza. Filtr dolotowy zatrzymuje kurz, pył i włókna, zanim trafią one do cylindrów. Jest szczególnie obciążony w zakładach drzewnych, papierniczych, budowlanych, recyklingowych i produkcyjnych.

W wielu obudowach znajdują się dwa wkłady:

• główny filtr powietrza,
• wewnętrzny wkład bezpieczeństwa.

Wkład bezpieczeństwa stanowi dodatkową ochronę silnika podczas wymiany filtra głównego albo w razie jego uszkodzenia. Nie należy wyjmować go bez potrzeby ani traktować jako zwykłego filtra roboczego.

Kiedy wymieniać filtr powietrza?

Stan filtra należy regularnie kontrolować. Wymiana często przypada co około 250–500 motogodzin, ale w bardzo zapylonym środowisku może być konieczna znacznie wcześniej. Pomocnym wyposażeniem jest wskaźnik podciśnienia informujący o ograniczeniu przepływu powietrza.

Na potrzebę kontroli mogą wskazywać:

• spadek mocy,
• większe zużycie paliwa,
• ciemne dymienie silnika Diesla,
• nierówna praca jednostki,
• włączony wskaźnik zanieczyszczenia filtra,
• widoczne uszkodzenie albo silne zabrudzenie wkładu.

Nie należy przedmuchiwać filtra bez upewnienia się, że producent dopuszcza taką procedurę. Zbyt wysokie ciśnienie sprężonego powietrza może uszkodzić materiał filtracyjny, nawet jeśli pęknięcia nie będą widoczne gołym okiem.

4. Filtr hydrauliczny

Układ hydrauliczny odpowiada za podnoszenie, przechylanie masztu i pracę dodatkowego osprzętu. Nawet niewielkie zanieczyszczenia mogą powodować zużywanie się pompy, zacinanie zaworów oraz uszkodzenia uszczelnień.

W jednym wózku może występować kilka rodzajów filtrów hydraulicznych:

• filtr ssący umieszczony przed pompą,
• filtr powrotny oczyszczający olej wracający do zbiornika,
• filtr ciśnieniowy,
• filtr odpowietrzający zbiornika,
• wkład siatkowy znajdujący się wewnątrz zbiornika.

Kiedy wymieniać filtr hydrauliczny?

Interwał może wynosić od kilkuset do około 2000 motogodzin, zależnie od rodzaju filtra, konstrukcji wózka i zaleceń producenta. Niektóre wkłady wymienia się przy każdej wymianie oleju hydraulicznego, a inne podczas wskazanych przeglądów okresowych.

O konieczności kontroli mogą świadczyć:

• wolniejsze podnoszenie,
• szarpanie masztu,
• głośniejsza praca pompy,
• pienienie się oleju,
• wzrost temperatury układu,
• zapalenie wskaźnika zanieczyszczenia filtra,
• opóźniona reakcja osprzętu.

Filtr powinien zostać wymieniony również po poważnej awarii pompy, siłownika lub innego podzespołu, który mógł wprowadzić opiłki do układu. Sama wymiana wkładu może być wtedy niewystarczająca – konieczne może być także oczyszczenie zbiornika i przewodów.

5. Filtr oleju przekładniowego

Wózki wyposażone w przekładnię hydrokinetyczną lub automatyczną mogą mieć osobny filtr oleju przekładniowego. Zatrzymuje on drobiny powstające podczas pracy kół zębatych, łożysk, tarcz i sprzęgieł.

Zanieczyszczenie filtra może powodować:

• opóźnione ruszanie,
• szarpanie podczas zmiany kierunku,
• spadek siły napędowej,
• wzrost temperatury przekładni,
• hałas albo nieprawidłowe ciśnienie oleju.

Kiedy wymieniać filtr przekładniowy?

Filtr przekładni najczęściej wymienia się razem z olejem lub zgodnie z osobnym harmonogramem producenta. Zależnie od konstrukcji może to być około 500–1000 motogodzin. W niektórych maszynach pierwszy przegląd po rozpoczęciu eksploatacji wykonywany jest wcześniej.

Podczas obsługi należy zastosować olej o dokładnie określonej specyfikacji. Niewłaściwy środek smarny może powodować objawy przypominające zatkanie filtra albo usterkę przekładni.

6. Filtr instalacji LPG

W wózkach zasilanych gazem LPG filtry zabezpieczają reduktor, zawory i elementy układu zasilania przed osadami pochodzącymi z paliwa. Zależnie od instalacji mogą występować filtry fazy ciekłej i lotnej.

Zanieczyszczenie filtra może ograniczać dopływ gazu i powodować:

• trudności z rozruchem,
• gaśnięcie silnika,
• nierówną pracę,
• spadek mocy,
• problemy podczas przyspieszania,
• zwiększone zużycie paliwa.

Kiedy wymieniać filtr gazu?

Częstotliwość zależy od typu instalacji i jakości paliwa. W praktyce obsługę często wykonuje się co około 500–1000 motogodzin lub podczas przeglądu instalacji LPG.

Prace przy instalacji gazowej powinny być wykonywane przez osobę posiadającą odpowiednią wiedzę i uprawnienia. Przed demontażem elementów konieczne jest bezpieczne odcięcie dopływu paliwa.

7. Filtr kabinowy

W wózkach z zamkniętą kabiną filtr oczyszcza powietrze doprowadzane do stanowiska operatora. Zatrzymuje pył, kurz i inne drobiny, a w wersji z węglem aktywnym może ograniczać również niektóre zapachy.

Zapchany filtr kabinowy powoduje:

• słabszy nawiew,
• częstsze parowanie szyb,
• większe zapylenie wnętrza,
• nieprzyjemny zapach po uruchomieniu wentylacji,
• głośniejszą pracę dmuchawy.

Kiedy wymieniać filtr kabinowy?

Warto kontrolować go co kilka miesięcy i wymieniać przynajmniej raz w roku. W środowisku silnie zapylonym wymiana może być konieczna co 250–500 motogodzin, a nawet częściej.

Filtr kabinowy wpływa nie tylko na komfort, lecz także na widoczność i warunki pracy operatora. Nie powinien więc być pomijany podczas przeglądu.

8. Filtr odmy i odpowietrzniki

Filtr odmy oczyszcza gazy wydostające się ze skrzyni korbowej silnika. Jego zanieczyszczenie może prowadzić do wzrostu ciśnienia, wycieków oleju lub nieprawidłowej pracy jednostki.

W wózkach występują również odpowietrzniki zbiorników hydraulicznych i przekładni. Pozwalają wyrównywać ciśnienie, jednocześnie ograniczając przedostawanie się brudu i wilgoci do środka.

Elementy te należy kontrolować podczas przeglądów i wymieniać zgodnie z dokumentacją. Mały, niedrogi odpowietrznik może mieć istotny wpływ na czystość całego układu.

Orientacyjne terminy wymiany filtrów

Poniższe wartości mają charakter pomocniczy. Pierwszeństwo zawsze ma harmonogram producenta konkretnego wózka, silnika lub instalacji.

Rodzaj filtra	Orientacyjny termin obsługi
Filtr oleju silnikowego	przy każdej wymianie oleju, często co 250–500 mth
Filtr paliwa	zwykle co 250–500 mth
Separator wody	regularna kontrola i opróżnianie według potrzeb
Filtr powietrza silnika	kontrola na bieżąco, wymiana często co 250–500 mth
Filtr hydrauliczny	zależnie od rodzaju, zwykle od kilkuset do około 2000 mth
Filtr przekładniowy	często co 500–1000 mth lub razem z olejem
Filtr instalacji LPG	często co 500–1000 mth
Filtr kabinowy	zwykle raz w roku lub co 250–500 mth w zapyleniu
Filtr odmy i odpowietrzniki	zgodnie z instrukcją oraz stanem elementu

Skrót „mth” oznacza motogodziny. Interwał należy skrócić, jeśli maszyna pracuje w ciężkich warunkach, między innymi w dużym zapyleniu, wysokiej temperaturze, wilgoci lub w systemie wielozmianowym.

Czy filtr można wymieniać dopiero po pojawieniu się objawów?

Nie warto czekać na zauważalne pogorszenie pracy wózka. Kiedy filtr powoduje już spadek mocy, hałas pompy albo nieprawidłową pracę hydrauliki, układ może być od dłuższego czasu narażony na zwiększone zużycie.

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest prowadzenie obsługi według liczby motogodzin i terminów kalendarzowych. Dobrą praktyką jest zapisywanie:

• daty przeglądu,
• stanu licznika motogodzin,
• numerów zamontowanych filtrów,
• rodzaju zastosowanego oleju,
• zauważonych zanieczyszczeń,
• terminu kolejnej obsługi.

W przypadku floty wózków pozwala to również planować zakupy części i ograniczać liczbę nieoczekiwanych przestojów.

Jak dobrać właściwy filtr do wózka widłowego?

Filtra nie powinno się wybierać wyłącznie na podstawie wyglądu. Dwa podobne produkty mogą różnić się dokładnością filtracji, wydajnością, rodzajem materiału, gwintem albo ciśnieniem otwarcia zaworu obejściowego.

Przed zamówieniem warto przygotować:

• markę i model wózka,
• numer seryjny maszyny,
• rok produkcji,
• producenta i model silnika,
• numer starego filtra,
• numer OEM,
• wymiary filtra,
• rodzaj i skok gwintu,
• zdjęcie filtra oraz tabliczki znamionowej.

W przypadku filtrów hydraulicznych i przekładniowych potrzebne mogą być dodatkowe informacje o wersji układu. Ten sam model wózka mógł być produkowany z różnymi pompami, skrzyniami biegów lub silnikami.

Najczęstsze błędy podczas obsługi filtrów

Do typowych problemów należą:

• wydłużanie interwałów wymiany bez kontroli stanu filtra,
• montowanie najtańszego produktu bez sprawdzenia parametrów,
• dobór wyłącznie na podstawie wymiarów,
• pozostawienie starego filtra po wymianie oleju,
• pomijanie filtra przekładni i odpowietrzników,
• niewłaściwe czyszczenie wkładu powietrza,
• zabrudzenie obudowy podczas montażu,
• używanie niewłaściwych uszczelek,
• zbyt mocne dokręcanie filtra,
• brak odpowietrzenia układu paliwowego po wymianie,
• dalsza eksploatacja mimo widocznych opiłków w filtrze.

Obecność opiłków, fragmentów uszczelnień albo dużej ilości osadu może wskazywać na usterkę podzespołu. W takiej sytuacji wymiana filtra nie powinna kończyć diagnostyki.

Gdzie kupić filtry do wózków widłowych?

W sklepie MPS dostępne są filtry do wózków różnych producentów, między innymi filtry oleju silnikowego, paliwa, powietrza, hydrauliki i przekładni.

Przed złożeniem zamówienia warto sprawdzić numer znajdujący się na dotychczasowym filtrze. Jeżeli oznaczenie jest nieczytelne, przygotuj zdjęcie tabliczki znamionowej wózka, numer seryjny oraz informacje o zastosowanym silniku.

Komplet danych pozwoli szybciej ustalić właściwy produkt i ograniczyć ryzyko zamówienia elementu o nieodpowiednim przepływie, dokładności filtracji lub sposobie montażu.

Podsumowanie

W wózku widłowym mogą znajdować się filtry oleju silnikowego, paliwa, powietrza, hydrauliki, przekładni, instalacji LPG i kabiny. Poszczególne modele mogą być wyposażone również w separatory wody, wkłady bezpieczeństwa, filtry odmy oraz odpowietrzniki.

Większość filtrów należy kontrolować lub wymieniać podczas okresowych przeglądów wykonywanych co kilkaset motogodzin. Nie istnieje jednak jeden harmonogram właściwy dla wszystkich wózków. Decydujące znaczenie mają instrukcja producenta, konstrukcja maszyny i warunki jej pracy.

Regularna wymiana właściwie dobranych filtrów kosztuje znacznie mniej niż naprawa silnika, pompy hydraulicznej, przekładni albo układu paliwowego. To prosty sposób na wydłużenie żywotności wózka i ograniczenie nieplanowanych przestojów.